beats by dre cheap

Jabuka: najdragocjenija ruža

Jabuka

Rod jabuka (malus) spada u familiju ruža, u koju pored šipurka i pitome ruže, spada i većina voćaka sjeverne hemisfere kao što su kruška,šljiva, breskva, kajsija itd. Jabuka je međutim u ishrani ljudi i po ekonomskom značaju daleko na prvom mjestu od svih ostalih rodova iz familije ruža.  Ima oko 30 vrsta jabuka (vrste se ne mogu međusobno prirodnim putem križati), a čovjek je odgojio više od 2000 sorti jabuka sa veoma različitim osobinama. Uz narandžu (naranču, pomorandžu) je jabuka najviše gajeno i prerađivano voće, a po svojim hranidbenim i ljekovitim svojstvima je na prvom mjestu. Ali svaka narandža ima skoro istu boju, miris i oblik, a jabuke imaju toliko različitih boja i mirisa, a razlikuju se veoma i po obliku.U  svijetu se godišnje proizvede oko trideset miliona tona jabuka.

Plod pitome jabuke sadrži škrob i šećer, bjelančevine, celulozu, pektinske tvari, tanin itd. Kisele jabuke (Malus austera) se koriste u farmakologiji kao priznati preparat (fructus Mali). U ljekarstvu se koristi čaj od suhe kore jabuka, sok ili sirće protiv kašlja, zakrečenja (kalcifikacije) krvnih žila, kod bubrežnih bolesti itd. Sirup od jabuka (strop) se koristi za pravljenje kolača, isto kao i svježe jabuke (štrudla, vlai, lijena pita, zaljivena jabukovača, tufahije, itd.). Mermelada se pravi miješanjem sa drugim voćem (miješana).Od pojedinih sorti se pravi kvalitetna i skupa rakija.

Jabuka ima izvanredna antioksidantna svojstva, odnosno uništava slobodne radikale u organizmu za koje se smatra da izazivaju rak. Pri tome je kora jabuke, koja sadrži pektine, tanin  voštane materije, važnija od parenhima (srži) ploda. Jedna jabuka dnevno, pojedena sa korom, najbolje pred spavanje, je odlična preventiva mnogim bolestima. Ona pospješuje i probavu, a tvrdi sastojci kore i celuloze mehanički očiste zube i usnu duplju. Mutni sok od jabuke je mnogo bolji nego bistri, potpuno procijeđeni, jer potpunim cijeđenjem zaostane mnogo kvalitetnih sastojaka jabuke.

Bosna i Hercegovina ima izvanredne uslove za uzgoj i preradu jabuka. Posebno Sjeverna Bosna, Gračanica, Doboj, dolina Drine (Goražde), Srednja Bosna, imaju odlične prirodne uslove i voćarsku tradiciju. Na žalost nekada napredni voćnjaci su zapušteni i uništeni, a novi se ne prave. Tako je neposredno kraj Sarajeva bio UPI-jev voćnjak jabuke u Rakovici, za koji sada više ništa ne čujem. Kao i sva hrana u BiH, tako se uvozi i jabuka, iako bi njen uzgoj i izvoz mogao biti egzistencija velikom broju ljudi.

I na kraju, u jeziku i pjesmi, jabuka je često sinonim, metafora za zdravlje i lijep izgled. Njen se izgled i ime koriste kao logo za mnoge poznate marke (kompjuteri napr.). A i nastanak svijeta se biblijski veze za jabuku, kojoj Adam (Adem) nije mogao odoliti, da je ne zagrize.

Djevojka lijepa kao jabuka, zdrava kao jabuka, slatka kao jabuka. Zapjevajmo zato: ”Haj ja zagrizoh šareniku jabuku.......”

Leteci Holandjanin
http://letholandez.blogger.ba
10/11/2007 09:47