beats by dre cheap

Erazmo Roterdamski – rođendan najvećeg humaniste

Na današnji dan 1466, ili koju godinu ranije ili kasnije, rodio se najveći Holanđanin i najveći Roterdamac, Desiderius Erasmus, kod nas poznat kao Erazmo Roterdamski.  Kao što su  pronalazači penicilina (Fleming) ili bacila tuberkuloze (Koh) ostavili neizbrisivi trag u našem svakodnevnom životu, tako i mi i neosjetno živimo sa slobodonim idejama Erazma, koji je napravio prostor za jedan drugačiji svijet nego što je to bio prije šesnaestog vijeka i pojave reformacije.

Ono što se nama čini danas kao normalna stvar u načinu mišljenja i obrazovanja, prije Erazma je bio jeres, koji je crkva proganjala. Svojim djelima i riječima Erazmo je napravio bazu za pojavu reformacije, kojoj, kojeg li paradoksa, nikad nije pristupio, nego je zbog nekih filozofskih ideja bio u konfliktu sa Martinom Luterom, osnivačem protestantizma. Najpoznatijim djelom”Pohvala Ludosti” Erazmo je na satiričan način ismijao dogme katoličke crkve, skolastiku i skolasticare, celibat, monaški život itd . Erazmo je bio krišćanin, ali ne za dogmu, nego za ljubav ka bližnjem svom. Bio je za slobodu ideja i nauke, ali je bio protiv nevjernika i protiv Jevreja. On je osnivač tolerancije različitih stavova, drugim riječima začetnik današnje parlamentarne demokracije, i današnjih metoda učenja.

Možda je to što je rođen kao  nevjenčano dijete, kopile, utjecala da Erazmo bude toliko razmišlao o svijetu i njegovom nepravednom uređenju. Roditi se kao nezakonito dijete tada je crkva smatrala kao defectus natalis (pogrešno rođenje), pa su ta djeca bila obilježena za cijeli život. Iako je papskom odlukom Dispensatie (1517) povučena odredba o pogrešnom rođenju, ipak je to imalo uticaja na cijeli Erazmov život.

Svoje veliko obrazovanje počeo je sticati upravo ovdje u blizini, gdje vam sad ovo pišem, u parohijskoj školi u Goudi, i to na latinskom jeziku. Poslije je postao monah u samostanu u Haastrecht-u, blizu Goude. Tamo je pored latinskog učio i starogrčki. Iz tog samostana počinju njegova putovanja po cijeloj Evropi, od Pariza i Londona, do Italije, Bazela, gradova današnje Belgije,  itd. Njegovo najpoznatije djelo “Pohvala Ludostii” ( Lof der Zotheid) izašlo je u Parizu 1511-te i postalo bestseler. To je knjiga koja se i danas čita i koja oduševljava.

Među najveće zasluge E. Roterdamskog spadaju i prevodi Novog Testamenta sa starogrčkog jezika. On je u tim prevodima istakao dijelove teksta koji su ranije bili krivo prevedeni,  možda namjerno sakriveni, a odnose se na uređenje vjerskih odnosa. Ovi dijelovi su postali baza otporu prema dogmatizmu i prema papi kao vrhovnom poglavaru svih katolika, odnosno postali su baza reformacije i protestantizma.

Rotterdam je pun imena koja podsjećaju na njegovog najpoznatijeg stanovnika. Tako Univerzitet, Medicinski centar, najljepši most, metro linija, nose njegovo ime. StatuaErazmus  je napravljena nakon njegove smrti, prvo u drvetu, poslije u kamenu, pa u bronzi. Danas se nalazi na jednom zabačenom gradskom trgu. Biblioteka u Roterdamu ima posebnu Erazmus salu gdje se nalaze skoro sva njegova izdana djela, na svim jezicima. Zanimljivo je da dvije trećine anketirenih Roterdamaca nemaju pojma ko je Erazmo, mnogi misle da je on napravio most koji nosi njegovo ime.  

 Erazmus je umro u Bazelu 12 jula 1536, u svojoj sedamdesetoj godini.

Na slici ispod naslova Erazmusova bista  na Agnieten kapel u centru Goude, postavljena 1905. Slika prenesena sa holandske Wikipedije

Afbeelding van het Klooster 'Emmaus' door Pieter Dirksz Crabeth uit 1520 (Links het klooster, linksboven Haastrecht, midden de Haastrechtse brug over de Hollandse IJssel en rechts Gouda)

Afbeelding van het Klooster 'Emmaus' door Pieter Dirksz Crabeth uit 1520 (Links het klooster, linksboven Haastrecht, midden de Haastrechtse brug over de Hollandse IJssel en rechts Gouda
Crtez Goude iz 1520, sa poslije spaljenim samostanom u kome je od 1448 do 1453 boravio Erazmo 

Leteci Holandjanin
http://letholandez.blogger.ba
28/10/2008 10:33