beats by dre cheap

Zanimljiva medicina: Šarenica oka i boja očiju

 

Boju očiju određuje boja šarenice. Šarenica, dužica (mala duga), ili latinski iris, je prstenasta obojena membrana u oku, smještena između rožnjače ( spoljnog providnog dijela oka) i očnog sočiva. Šarenica  ima u sredini okrugli otvor – zjenicu, kroz koji svjetlost upada u dubinu oka. Unutar šarenice postoje dva mala mišića od kojih prstenasti sužava otvor zjenice, a radijarni širi. Ovi mišići su pod kontrolom autonomnog nervnog sistema, pa se zjenica širi i sužava bez uticaja naše volje. Zavisno od količine svjetla automatski se reguliše otvor zjenice. Kada dolazi više svjetla zjenica je uža. Takođe se zjenica sužava kada gledamo na daljinu. I emocije utiču na širinu zjenice, pa kad se prepadnemo zjenica se proširi. Zato i kažemo da su : ” U strahu velike oči!”

Ono po čemu je šarenica veoma interesantna, i za laike, a ne samo za stručnjake, je to da ona određuje boju očiju. Kod ljudi šarenica sadrži pigment melanin, koga inače imamo i u koži ( njegovim povećavanjem pod uticajem sunca koža pocrni). Od količine i rasporeda melanina, odnosno od odnosa dva tipa melanina ( eumelanin i feomelanin) ovisi i boja očiju. Uopšteno rečeno osobe koje imaju malo melanina imaju plave oči, a one sa puno, imaju braon (smeđe) oči. Egzotične boje očiju ptica nastaju usljed prisustva nekih drugih pigmenata. Boja očiju se nasljeđuje poligenski, što znači da učestvuje više gena. O tome je urađeno veoma mnogo naučnih ispitivanja. Otkriven je gen na hromozomu 15, koji ima glavnu ulogu u determinaciji boje očiju.

Boja očiju se uglavnom može klasificirati u tri glavne boje : smeđe, plave i zelene oči. Svaka od ovih boja može varirati, tako smeđa ide od skoro crne, preko boje kestena, lješnjaka, viskija. Smeđe oči su općenito najzastupljenije i susreću se u svim geografskim širinama. Plave oči su rijeđe, to su oči ljudi iz Sjeverne Evrope, i krajeva gdje su oni emigrirali ( Kanada, USA, Australija). Procenat plavih očiju u Americi se sa stalnom imigracijom,  stalno smanjuje. Zelene oči su rijetke, a susreću se često u Saudijskoj Arabiji, Iranu, Pakistanu i Indiji. Ljubičaste, zelene i amber (zlatno- žuto- bakrena boja cilibara, vidi amber ) oči dolaze usljed prisutstva pigmenta lipohroma.

Mnoga djeca sa rođenjem imaju manje pigmenta u očima, odnosno imaju plave, ili svjetlosmeđe oči ( oči boje viskija). Tokom prvih sedmica života oči postaju tamnije, i sa šest mjeseci se stabilizuje boja očiju. Boja očiju se može mijenjati tokom života, a pod uticajem sunca smeđe oči postaju tamnije, pa se pojavljuju i smeđe mrlje, koje preko zime opet nestanu. Kod nekih bolesti oka se mijenja boja sarenice, a moze postojati i urodjeno razlicita boja dva oka ( heterohromija). Osobe koje u potpunosti nemaju pigmenta u tijelu ( albinisti), imaju crvene oci (samo se vide krvni sudovi irisa, i crveno ocno dno).

Svaka osoba ima karakterističan crtež i boju irisa, pa se po tome može prepoznati, odnosno identifikovati. Pregledom irisa, iridoskopijom, se može utvrditi tačan identitet osobe. Aparati  (irisscaner) za identifikaciju osoba ovim načinom postoje i na amsterdamskom aerodoromu.

Alternativna grana medicine, iridoskopija, pokušava na osnovu izgleda irisa utvrditi dijagnozu tjelesnih oboljenja. No, o ovoj metodi drugom prilikom. Kontaktna sočiva u boji, koja se stavljaju na površinu oka, stvaraju iluziju druge boje očiju.

 Vidi više na: http://nl.wikipedia.org/wiki/Iris_(anatomie), odakle je i prenesena slika zelenih ociju (ispod naslova)    

Leteci Holandjanin
http://letholandez.blogger.ba
05/09/2009 09:48