beats by dre cheap

Primarijus, šta mu ga to dođe?

Čitam u Avazu kako se iz Hitne u Sarajevu žale kako nikome iz Hitne u Sarajevu nije dodijeljena titula primarijusa. A Ministarstvo zdravlja Federacije BiH je dodijelilo ovo počasno zvanje 123-orici kandidata, od prijavljenih četiri stotine. Jedan od kriterija za dodjelu je, po mišljenju Ministarstva, bio i regionalna zastupljenost, odnosno trebalo je rasporediti titule po cijeloj Federaciji BiH. Titulu su dobila i dva pomocnika ministra zdravlja.

Zvanje primarijusa, kao počasno zvanje, dodjeljuje se u nekim zemljama bivše Jugoslavije, te u još nekim zemljama Evrope. U Austriji se pod  Primarius podrazumjeva sef bolnice, klinike, sto odgovara u Njemackoj tituli Chefartz (glavni doktor, vidi komentar) U zemljama bivše Jugoslavije kandidat za dodjelu zvanja treba da je istaknuti ljekar u svojoj struci koji je objavio stručne radove. U praksi skoro svaki ljekar nakon određenih godina rada dobije ovu titulu. Činjenica da su čak 123 ljekara samo u jednoj godini dobila ovo zvanje, ukazuje na hiperprodukciju primarijusa, a samim tim i na vrijednost ovog zvanja. Smiješno je da neko dobije titulu na osnovu regionalne pripadnosti, to jest zato što je naprimjer iz Ključa, jer i tamo treba da neko bude primarijus.

Većina običnog svijeta nema pojma šta je to primarijus, ali titula gordo zvuči, pa će oni radije primarijusu nego “običnom” doktoru.

Izvorno su u nekim zemljama titulu nosili jedan ili dva doktora u nekoj velikoj bolnici, doktori koji su bili najiskusniji i prvi na čelu neke klinike, sanatorijuma, odjeljenja, odnosno službe. Odatle i naziv primarius (primus= lat. prvi). Tako je i danas u Austriji, naprimjer. To nije pocasna titula nego odgovorno zvanje za sefa jedne velike sluzbe.

 U Holandiji ne postoji ovo zvanje, isto kao što se rijetko (skoro nikad) stavlja ono Dr ispred imena i prezimena ljekara. Na vratima ljekara stoji samo ime i prezime, i arts (ljekar- liječnik), a tako je i na potpisu na pismima i drugim dokumentima. Takođe ne postoje ljekari magistri nauka. Diplomirani ljekari mogu odmah ići na doktorat. Tada se većinom opredjele za nauku i tri-četiri godine su zaokupljeni radom na tezi. Za taj njihov rad su posebno plaćeni od neke naučne ustanove, klinike ili instituta, i ne primaju drugu platu. Postoje i klinički doktori koji kombiniraju svakodnevni rad i nauku, pa doktoriraju, poslije niza naucnih radova objavljenih u poznatim naucnim casopisima. Profesori i doktori nauka mogu imati ispred svog imena i prof. i dr. Doktorom se inače oslovljavaju ljekari od strane pacijenata, ali to je više u svojstvu zanimanja, nego neke naučne titule.

Ako je dobro i savremeno medicinsko obrazovanje, iz njega izlaze sposobni kadrovi, koji su potpuno samostalni i spremni da odgovore izazovima savremene medicine, čak i dok su vrlo mladi, nisu potrebne nikakve dodatne, a pogotovu počasne titule. Od stručnih titula postoje samo specijalisti. Od specijaliste se traži potpuna stručnost i samostalnost za većinu najčešćih intervencija u toj specijalnosti. Pored  diplome specijaliste, da bi radio bez supervizora, on mora imati i uvjerenje da je samostalan. I jednu i drugu diplomu izdaju specijalisticka udruzenja, a ne ministarstvo zdravlja. Jedan manji broj rjeđih intervencija obavljaju specijalisti (subspecijalisti) u specijalizovanim klinikama i bolnicama.Tamo postoji Sef klinike (Chef de clinique), koji bi ustvari odgovarao prvobitno zamisljenoj tituli primarijusa kod nas. 

 Druga je stvar ko se bavi još i naukom, pa dobije naučne titule, odnosno akademskim radom, pa dobije nastavnička zvanja (docent, profesor).

Leteci Holandjanin
http://letholandez.blogger.ba
14/04/2010 19:48